· 6 min czytania
Kary za brak dostępności cyfrowej: ile wynoszą i kiedy realnie grożą
Kara pieniężna za brak dostępności cyfrowej może wynieść do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 10% obrotu z poprzedniego roku. Nie jest jednak pierwszym krokiem: polski system nadzoru jest progresywny i zaczyna się od wezwania do usunięcia barier. Poniżej tłumaczymy, kto kontroluje, w jakiej kolejności przebiega postępowanie i co realnie zmniejsza ryzyko.
Ile wynosi kara za brak dostępności cyfrowej
Kara pieniężna może wynieść do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 10% obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym. Są to dwa niezależne ograniczenia i zastosowanie ma to, które w danej sprawie wypada niżej.
W polskim prawie nie funkcjonuje żadna sztywna, z góry określona kwota za pojedynczą barierę na stronie. Kwoty krążące w materiałach marketingowych, w tym kwoty podawane w walutach obcych, nie mają oparcia w ustawie z 26 kwietnia 2024 r. Jeśli spotkasz konkretną liczbę, sprawdź ją bezpośrednio w tekście aktu.
Kara nie jest pierwszym krokiem: system jest progresywny
Celem regulacji jest doprowadzenie do dostępności, a nie samo karanie. W pierwszej kolejności organ nadzoru wzywa podmiot do usunięcia barier i zapewnienia zgodności, wyznaczając termin na reakcję. Kara finansowa wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy podmiot na wezwanie nie odpowiada albo nie usuwa nieprawidłowości.
W praktyce oznacza to, że firma, która ma udokumentowany, datowany proces naprawczy, znajduje się w zupełnie innej sytuacji niż firma, która nie zrobiła nic. To rozróżnienie jest sednem argumentu o należytej staranności.
Kto kontroluje dostępność cyfrową
Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. wyznacza organy nadzoru rynku dla produktów i usług objętych EAA. W obszarze dostępności dla osób z niepełnosprawnościami zadania nadzorcze pełni między innymi Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).
Postępowanie może zostać wszczęte z urzędu albo w następstwie skargi. Skarga użytkownika, który nie mógł dokończyć zakupu lub skorzystać z usługi, jest w praktyce najczęstszym punktem zapalnym, dlatego dostępna ścieżka kontaktu ma znaczenie także proceduralne.
Kogo kara w ogóle nie dotyczy
Mikroprzedsiębiorca świadczący usługi jest co do zasady zwolniony z obowiązków wynikających z EAA, więc nie podlega też sankcjom z tego tytułu. Za mikroprzedsiębiorcę uznaje się podmiot zatrudniający mniej niż 10 osób, którego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 milionów euro.
Zwolnienie dotyczy usług; dla produktów obowiązują odrębne zasady. Warto to sprawdzić przed zakupem jakiejkolwiek usługi zgodnościowej, ponieważ część rynku sprzedaje obowiązek podmiotom, których on nie obejmuje.
Co realnie zmniejsza ryzyko
Największe znaczenie ma zdolność wykazania, że problem był znany, uporządkowany i naprawiany. Składają się na to: datowana ocena stanu dostępności, lista wykrytych barier z priorytetami, historia wdrożonych poprawek oraz publicznie dostępna informacja o dostępności wraz z kanałem zgłaszania problemów.
Przeciwieństwem jest deklarowanie stanu lepszego niż faktyczny. Informacja o dostępności, która zawyża poziom zgodności, nie chroni w razie kontroli, a dodatkowo wprowadza użytkowników w błąd.
Ograniczenia oceny automatycznej
Automatyczny skan wykrywa orientacyjnie 30-40% wymagań WCAG i nie zastępuje audytu eksperckiego. Sam raport ze skanu nie przesądza więc o zgodności ani o jej braku w postępowaniu nadzorczym.
Jest natomiast datowanym, konkretnym dowodem podjętych działań i punktem wyjścia do planu napraw. Dostepli nie wydaje certyfikatu ani gwarancji zgodności prawnej, a ostateczna ocena prawna należy do organu i do prawnika.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi maksymalna kara za brak dostępności cyfrowej?
Kara może wynieść do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 10% obrotu z poprzedniego roku. Obowiązują oba ograniczenia naraz, więc w praktyce decyduje to, które wypada niżej.
Czy kara grozi od razu po wykryciu bariery?
Nie. System nadzoru jest progresywny: najpierw organ wzywa do usunięcia barier i wyznacza termin, a kara finansowa grozi dopiero za brak reakcji na wezwanie.
Kto nakłada karę za brak dostępności?
Karę nakłada organ nadzoru rynku wskazany w ustawie z 26 kwietnia 2024 r. W obszarze dostępności dla osób z niepełnosprawnościami zadania nadzorcze pełni między innymi PFRON.
Czy mikroprzedsiębiorcy grozi kara za niedostępną stronę?
Mikroprzedsiębiorca świadczący usługi, czyli podmiot zatrudniający mniej niż 10 osób o obrocie lub sumie bilansowej do 2 milionów euro, jest co do zasady zwolniony z obowiązków EAA w zakresie usług, więc nie podlega też sankcjom z tego tytułu.
Czy raport ze skanu chroni przed karą?
Nie chroni automatycznie i nie jest certyfikatem. Jest natomiast datowanym dowodem, że stan strony został zbadany, a bariery uporządkowane i naprawiane, co jest istotą argumentu o należytej staranności.
Źródła
Ten materiał opiera się na źródłach pierwotnych: aktach prawnych, rekomendacjach W3C i dokumentacji silnika testów. Sprawdź je samodzielnie.
- [1] Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731)Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
- [2] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (European Accessibility Act)EUR-Lex, Urząd Publikacji Unii Europejskiej
- [3] Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)PFRON
- [4] Dostępność cyfrowa - serwis informacyjny administracjigov.pl