· 6 min czytania
Deklaracja dostępności: co to jest, kto musi ją mieć i co powinna zawierać
Deklaracja dostępności to publiczny dokument, w którym opisujesz stan dostępności swojej strony lub aplikacji, wskazujesz elementy niedostępne oraz podajesz sposób zgłaszania barier i żądania dostępu. Poniżej wyjaśniamy, kto ma obowiązek ją publikować, co powinna zawierać i jak ją przygotować.
Czym jest deklaracja dostępności
Deklaracja dostępności to ustandaryzowany dokument informujący użytkowników o poziomie dostępności cyfrowej serwisu. Zawiera ocenę zgodności ze standardem WCAG, listę znanych ograniczeń oraz dane kontaktowe i procedurę zgłaszania problemów.
Celem deklaracji jest przejrzystość: osoba korzystająca z technologii asystujących powinna z wyprzedzeniem wiedzieć, czego może się spodziewać i jak poprosić o pomoc lub o udostępnienie treści w innej formie.
Kto ma obowiązek publikować deklarację
W Polsce obowiązek publikowania deklaracji dostępności wynika z ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych i dotyczy podmiotów publicznych, takich jak urzędy, szkoły czy jednostki samorządu.
Firmy prywatne objęte Europejskim Aktem o Dostępności (EAA) mają obowiązki informowania o dostępności produktów i usług oraz wykazywania zgodności. Opublikowanie deklaracji lub czytelnej informacji o dostępności jest dla nich dobrą praktyką, która wspiera wykazanie należytej staranności.
Co powinna zawierać deklaracja
Typowa deklaracja zawiera: datę publikacji i przeglądu, wynik oceny zgodności ze standardem (na przykład częściowo zgodna z WCAG), listę treści niedostępnych wraz z powodem, dane kontaktowe do zgłaszania barier oraz opis procedury odwoławczej i dostępu alternatywnego.
Ważne jest, aby informacje były prawdziwe i aktualne. Deklaracja, która zawyża poziom dostępności, wprowadza użytkowników w błąd i nie chroni podmiotu w razie kontroli.
Jak przygotować deklarację
Podstawą rzetelnej deklaracji jest ocena dostępności. Możesz zacząć od automatycznego skanu, który wykryje mierzalne bariery WCAG, a następnie uzupełnić go samooceną i, w razie potrzeby, audytem eksperckim.
Na podstawie wyników opisujesz stan zgodności i znane ograniczenia. Dostepli generuje wzór deklaracji na podstawie danych z formularza, który następnie warto skonsultować pod kątem konkretnej sytuacji prawnej.
Aktualizacja i przegląd
Deklaracja nie jest dokumentem jednorazowym. Podmioty publiczne dokonują jej przeglądu co najmniej raz w roku oraz po istotnych zmianach w serwisie. Ta sama zasada jest dobrą praktyką dla firm prywatnych.
Regularny przegląd, powiązany z monitoringiem dostępności, pozwala wychwycić regresje, czyli nowe bariery, które pojawiają się po aktualizacjach strony.
Ograniczenia oceny automatycznej
Skan automatyczny wspiera przygotowanie deklaracji, ale nie zastępuje audytu eksperckiego. Testy automatyczne wykrywają orientacyjnie 30-40% wymagań WCAG, dlatego pełna ocena zgodności wymaga także weryfikacji manualnej.
Deklaracja oparta wyłącznie na skanie powinna jasno wskazywać, że ocena ma charakter automatyczny i nie jest certyfikatem ani gwarancją zgodności prawnej.
Najczęstsze pytania
Czy firma prywatna musi mieć deklarację dostępności?
Obowiązek publikowania deklaracji dostępności wynika z ustawy z 4 kwietnia 2019 r. i dotyczy podmiotów publicznych. Firmy prywatne objęte EAA mają obowiązki informowania o dostępności i wykazywania zgodności, a publikacja deklaracji jest dobrą praktyką wspierającą wykazanie należytej staranności.
Jak często aktualizować deklarację dostępności?
Podmioty publiczne dokonują przeglądu deklaracji co najmniej raz w roku oraz po istotnych zmianach serwisu. Dla firm prywatnych regularny przegląd, najlepiej powiązany z monitoringiem dostępności, jest zalecaną dobrą praktyką.
Czy skan automatyczny wystarczy do przygotowania deklaracji?
Skan jest dobrym punktem wyjścia, ponieważ wykrywa mierzalne bariery WCAG i wskazuje priorytety. Nie zastępuje jednak audytu eksperckiego, dlatego deklaracja oparta tylko na skanie powinna wskazywać automatyczny charakter oceny.
Źródła
Ten materiał opiera się na źródłach pierwotnych: aktach prawnych, rekomendacjach W3C i dokumentacji silnika testów. Sprawdź je samodzielnie.
- [1] Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848)Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
- [2] Developing an Accessibility StatementW3C Web Accessibility Initiative (WAI)
- [3] Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731)Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
- [4] Dostępność cyfrowa - serwis informacyjny administracjigov.pl